ผู้เขียน หัวข้อ: การละเล่นไทย >> หมากเก็บ  (อ่าน 3263 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

ออฟไลน์ baimai

  • ผู้ดูแลเว็บไซต์
  • *****
  • กระทู้: 5,529
  • พลังน้ำใจ 694
  • เพศ: หญิง
  • เดินต่อไป อย่าหยุดนิ่ง
    • facebook
การละเล่นไทย >> หมากเก็บ
« เมื่อ: มกราคม 06, 2011, 10:45:01 »



จำนวนผู้เล่น 2 - 4 คน   
   
วิธีการเล่น

        ใช้ก้อนกรวดที่มีลักษณะกลมๆ 5 ก้อน เสี่ยงทายว่าใครจะเล่นก่อน โดยวิธีขึ้นร้าน คือ ถือหมากทั้งห้าเม็ดไว้แล้วโยนพลิกหงายหลังมือรับ แล้วพลิกมือกลับรับอีกที ใครเหลือหินอยู่ในหินอยู่ในมือมากที่สุดคนนั้นเล่นก่อน มีทั้งหมด 5 หมาก

หมากที่ 1 ทอดหมากให้ห่างๆ กัน เลือกลูกนำไว้ 1 เม็ด ควรใช้เม็ดกรวดที่ห่างที่สุด โยนเม็ดนำขึ้นแล้วเก็บทีละเม็ดพร้อมกับรับลูกนำที่หล่นลงมาให้ได้ ถ้ารับไม่ได้ถือว่า "ตาย" ขณะที่หยิบเม็ดที่ทอดนั้น ถ้ามือไปถูกเม็ดอื่นถือว่า ตาย
หมากที่ 2 เก็บทีละ 2 เม็ด
หมากที่ 3 เก็บทีละ 3 เม็ด
หมากที่ 4 ใช้โปะ ไม่ทอด คือ ถือหมากทั้งหมดไว้ในมือ โยนลูกนำขึ้นแล้วโปะเม็ดที่เหลือลงพื้น

        แล้วรวมทั้งหมดที่ถือไว้"ขี้นร้าน" ได้กี่เม็ดเป็นแต้มของคนนั้น ถ้าขึ้นร้านเม็ดหล่นหมด ใช้หลังมือรับไม่ได้ ถือว่า "ตาย" ไม่ได้แต้ม คนอื่นเล่นต่อไป ถ้าใครตายหมากไหนก็เริ่มต้นหมากนั้น ส่วนมากกำหนดแต้ม 50-100 แต้ม เมื่อแต้มใกล้จะครบ เวลาขึ้นร้านต้องคอยระวังไม่ให้เกินแต้มที่กำหนด ถ้าเกินไปเท่าไร หมายถึงว่าต้องเริ่มต้นใหม่โดยได้แต้มที่เกินไปนั้น วิธีเล่นหมากเก็บนี้มีพลิกแพลงหลายอย่าง เช่น โยนลูกนำขึ้นเก็บทีละเม็ด เมื่อเก็บได้เม็ดหนึ่งก็โยนขึ้นพร้อมกับลูกนำ 2 - 3 - 4 เม็ด ตามลำดับ หมาก 2 - 3 -4 ก็เล่นเหมือนกัน โยนขึ้นทั้งหมด เรียกว่า "หมากพวง" ถ้าโยนลูกนำขึ้นเล่นหมาก 1- 2 -3 -4 แต่พลิกข้างมือขึ้นรับลูกนำให้เข้าในมือระหว่างนิ้วโป้งและนิ้วชี้ โดยทำเป็นรูปวงกลมเตรียมไว้เรียก "หมากจุ๊บ" ถ้าใช้มือซ้ายป้อง และเขี่ยหมากให้เข้าในมือนั้นทีละลูกในหมาก 1 -2 -3 และ 4 ตามลำดับ เรียกว่า "อีกาเข้ารัง" ถ้าเขี่ยไม่เข้าจะตาย ถ้าใช้นิ้วกลางกับนิ้วหัวแม่มือยันพื้น นิ้วอื่นปล่อยทำเป็นรูปซุ้มประตู เขี่ยหมากออกเรียกว่า "อีกาออกรัง" ถ้าใช้นิ้วกลางกับนิ้วหัวแม่มือ ขดเป็นวงกลม นิ้วชี้ชั้ตรงนิ้ว นอกนั้นยันพื้นเป็นรูปรูปู เรียกว่า "รูปู" เมื่อจบเกมการเล่นแล้วจะมีการกำทาย ผู้ชนะจะทายผู้แพ้ ว่ามีกี่เม็ด ถ้าทายผิดจะต้องถูกเขกเข่า กี่ทีตามที่ตนเองทายจนเหลือเม็ดสุดท้าย คนทายจะถือเม็ดไว้ในมือ แล้ววนพร้อมกับร้องเพลงประกอบ เมื่อร้องจบเอามือหนึ่งกำไว้ งอข้อศอกขึ้นต้องบนมือที่กำอีกข้างหนึ่ง


บทร้องประกอบ  "ตะลึงตึงตัง ข้างล่างห้า ข้างบนสิบ"
 



ที่มา : คลังปัญญาไทย http://www.panyathai.or.th

ฟังเพลงชุดใหญ่จุใจ เสียงใส ต้องที่นี่"บ้านใบไม้"
"ฟังเสียงร้อง จากสมาชิก ได้ที่นี่"
ขอขอบคุณ ท่านเจ้าของผลงานเพลง และ เจ้าของไฟล์เพลงต้นทางทุกท่านไว้ ณที่นี้ ด้วยค่ะ
เพลงในบอร์ดนี้จัดทำขึ้นเพื่อความบันเทิงเท่านั้น โปรดอุดหนุนแผ่นแท้

ออฟไลน์ chinda

  • นักร้องสมัครเล่น
  • *****
  • กระทู้: 598
  • พลังน้ำใจ 178
Re: การละเล่นไทย >> หมากเก็บ
« ตอบกลับ #1 เมื่อ: มกราคม 06, 2011, 13:05:47 »
การเล่นของไทยนับวันจะหายไปทุกที ไม่รู้ว่าเด็กสมัยนี้
เล่นหมากเก็บเป็นหรือเปล่า เพราะหันไปเล่นเกมในคอมกันหมด..

ออฟไลน์ baimai

  • ผู้ดูแลเว็บไซต์
  • *****
  • กระทู้: 5,529
  • พลังน้ำใจ 694
  • เพศ: หญิง
  • เดินต่อไป อย่าหยุดนิ่ง
    • facebook
Re: การละเล่นไทย >> หมากเก็บ
« ตอบกลับ #2 เมื่อ: มกราคม 06, 2011, 13:23:56 »


พวกเราคงไม่อยากให้มันสูญหายไปใช่มั้ยคะคุณป้า  เด็กๆคงไม่เล่นกันแล้ว

แต่อย่างน้อยเราก็ได้ช่วยอนุรักษ์ไม่ให้มันหายไปกับเกมส์คอมส์ฯ

ฟังเพลงชุดใหญ่จุใจ เสียงใส ต้องที่นี่"บ้านใบไม้"
"ฟังเสียงร้อง จากสมาชิก ได้ที่นี่"
ขอขอบคุณ ท่านเจ้าของผลงานเพลง และ เจ้าของไฟล์เพลงต้นทางทุกท่านไว้ ณที่นี้ ด้วยค่ะ
เพลงในบอร์ดนี้จัดทำขึ้นเพื่อความบันเทิงเท่านั้น โปรดอุดหนุนแผ่นแท้

ออฟไลน์ lungchai

  • สมาชิกระดับ 3
  • ****
  • กระทู้: 132
  • พลังน้ำใจ 9
Re: การละเล่นไทย >> หมากเก็บ
« ตอบกลับ #3 เมื่อ: ตุลาคม 02, 2011, 15:05:03 »
ในนราธิวาสยังพอมีให้เห็น บ้านที่มีคนเฒ่าคนแก่อยู่พอมีเวลาว่างก็จะชวนหลานๆเหลนๆมาเล่นหมากเก็บกัน เพื่อให้ผู้เฒ่าย้อนความทรงจำดีๆ กับให้เด็กๆได้รู้จักการละเล่นในสมัยก่อน แต่ไม่รู้ว่าจะคงอยู่นานสักเท่าไร การนี้ผมเคยมีความคิดและนำเสนอสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแล้ว เห็นเขาไม่ค่อยให้ความสำคัญสักเท่าไหร่ จริงแล้วการละเล่นของเด็กในสมัยกาลก่อนควรที่จะอนุรักษ์ไว้และส่งเสริมให้เด็กไทยเราได้รู้จักและเล่นเป็น แต่พูดไปสองไพเบี้ย เอาสองตำลึงทองดีกว่า